Laat je meevoeren in de wereld van het landschap door de zestiende-eeuwse meester Lucas Gassel van Helmond

Gepubliceerd op: 24 maart 2020 13:41
Gewijzigd op: 25 maart 2020 10:12

Nieuwsbericht door: Mandy Meeuwsen

Helmond: De tentoonstelling in Museum Helmond is tijdelijk niet toegankelijk in verband met de richtlijnen met betrekking tot het Coronavirus. We nemen je in dit artikel graag mee in de wereld van de zestiende-eeuwse meester van het landschap, Lucas Gassel van Helmond. We doen dit door middel van een van zijn meest prachtige werken, met toelichting. Zo raak je als lezer meer bekend met deze stadsgenoot die circa 450 jaar geleden overleed in Brussel. Voor actuele info en acties, volg ons op Facebook, Instagram en twitter en bekijk alle informatie over de meesterlijke wereld van Lucas op lucasgassel.museumhelmond.nl.

De schilderijen, tekeningen en prenten van Lucas Gassel hangen wereldwijd in topcollecties van gerenommeerde musea en particuliere verzamelaars. Van België tot Spanje en van Mexico tot de Verenigde Staten. Onlangs heeft Museum Helmond een werk aangekocht met steun van de Vereniging van Vrienden van Museum Helmond. Het schilderij dat we in dit artikel toelichten is in eigendom van het Bonnefantenmuseum in Maastricht. Daarmee zijn er nu twee echte Gassels bekend in Nederland.

Maar wie was Lucas Gassel nu eigenlijk? 

In de zestiende eeuw is Lucas Gassel (ca 1488-1568/69) een bekend en succesvol schilder en tekenaar. Kenmerkend voor zijn werk is een bijbels verhaal in de voorgrond terwijl in de verte zich een wijds en bergachtig landschap uitstrekt. Door de tijd heen nemen zijn landschappen steeds meer ruimte in. Lucas bevolkt ze met boerderijen, dorpjes, kastelen en paleistuinen, rivieren met scheepvaart, mensen en dieren.

Vlucht naar Egypte

Een van de meest karakteristieke schilderijen van Lucas Gassel is de Vlucht naar Egypte van 1542. Het laat zien hoe Lucas verhalen verbeeldt en hoe hij daarbij de weidsheid van het landschap gebruikt. Op de voorgrond zien we de hoofdpersonen: Jozef, Maria en het pasgeboren Christuskind. Elders in het landschap zijn verschillende details afgebeeld die horen bij het verhaal van de vlucht van de heilige familie naar Egypte. Ongeveer in het midden van de compositie bijvoorbeeld in het dorpje, zien we de kindermoord in Bethlehem. Koning Herodes’ bevel om, op zoek naar de pasgeboren nieuwe koning der Joden, alle jongetjes onder de twee jaar te vermoorden. Het vormde de directe aanleiding voor Jozef en Maria om op de vlucht te slaan. In de heuvels en in het korenveld zien we de soldaten van Herodes die de achtervolging hebben ingezet. Doordat Lucas in zijn compositie voor-, midden en achtergrond met elkaar verbindt door middel van slingerende paden vertelt hij zijn verhaal en neemt hij tegelijkertijd het oog van de kijker mee op reis door het landschap.

Uitzonderlijk goed schilder

De Vlucht naar Egypte is ook een van zijn beste schilderijen omdat het zijn kwaliteiten als uitzonderlijk goed schilder laat zien. Lucas, die een voorkeur had voor een karakteristiek warm, op oker- en bruintonen gebaseerd kleurenpalet, had veel oog voor detail.Hier is dit te zien in de precieze weergave van het voorname gebouw links in de verte, maar bijvoorbeeld ook in de planten op de voorgrond van het schilderij of de waterbron en het ijsvogeltje in de rechterbenedenhoek. Daar signeerde en dateerde de kunstenaar zijn werk (met een monogram dat bestaat uit zijn initialen, LG) op een manier waarop het lijkt alsof deze informatie in de rotsen gehouwen is, een illusionistisch grapje.

Zijn roots lagen in Helmond

Lucas had zijn roots in Helmond, dat weten we uit de archieven. Echter, over zijn leven is tot op heden weinig bekend. Zijn vader is schilder in Helmond en waarschijnlijk vertrekt Lucas kort na het begin van de zestiende eeuw naar Antwerpen — toen een belangrijke kunststad in het zuiden van het Hertogdom Brabant waar Helmond ook deel van uitmaakte. Later woont Lucas in Brussel waar hij overlijdt. Na zijn overlijden wordt hij, als een belangrijke schilder van zijn tijd, vermeld in vooraanstaande kunsthistorische bronnen.

Binding

Museum Helmond is dan wel tijdelijk gesloten, we houden graag binding met onze bezoekers. We gaan de komende periode de bezoeker online meenemen in de wereld van Lucas Gassel. Bijvoorbeeld via een online rondleiding door de tentoonstelling, of een winactie via facebook. Houd onze kanalen op social media goed in de gaten, en surf naar museumhelmond.nl voor alle praktische informatie.

Lucas Gassel, vlucht naar Egypte. F Peter Cox


Dit nieuwsbericht is 187 keer bekeken

X
X