Herbestemming watertoren?

Herbestemming watertoren?
Gepubliceerd op: 3 februari 2022 10:11

Nieuwsbericht door: Weekkrant de Loop Helmond

HELMOND LXarchitecten heeft onderzocht hoe de Helmondse watertoren een nieuwe bestemming zou kunnen krijgen. Functioneel en een echte eyecatcher, met behoud van dit historische gebouw!

Aanleiding
Nutsbedrijf Brabant Water wil af van de watertoren in Helmond. Ruim 20 jaar geleden werd deze buiten gebruik gesteld. De onderhoudskosten zijn inmiddels tot een minimum beperkt. Ook komen de vaste lasten en de erfpacht van de grond, eigendom van de gemeente, voor rekening van het bedrijf. Er is geen zicht op herbestemming. De gemeente Helmond vindt de watertoren van cultuurhistorisch belang en één van de belangrijkste elementen van de stedelijke skyline. De toren is een gemeentelijk monument en Helmond zal geen vergunning geven voor sloop.

Herbestemming
In een tijd, waarin duurzaamheid en hergebruik hoog op de agenda van de politiek staan, liggen er ons inziens juist nu kansen voor revitalisering van dit gebouw. Herbestemming van watertorens is echter zeer moeilijk. Sinds eind jaren negentig hebben ook wij voor diverse opdrachtgevers onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van het verbouwen van de Helmondse watertoren. Het transformeren van het gebouw vergt ingrijpende aanpassingen, het ‘commercieel rendabel maken’ is bijzonder moeilijk. Om het over het noodzakelijke onderhoud nog maar niet te hebben.

Waarom deze studie?
Helmond heeft nog maar weinig bijzondere gebouwen. Veel monumentale panden zijn in de loop van de tijd afgebroken. Het jongste icoon van de stad, ‘t Speelhuis, is in december 2011 helaas afgebrand. Het is daarom belangrijk dat alles in het werk wordt gesteld om de nog resterende markante historische gebouwen te behouden.

Dat geldt ook voor de Helmondse watertoren. Maar behouden alléén is niet genoeg! Een gebouw zonder functie is geen optie. Het blijft voor ons de uitdaging om de Helmondse watertoren een nieuw leven, een nieuwe toekomst te geven. Dit vraagt echter wel om een onconventionele benadering.

Kenmerken
De bijzondere kwaliteiten van de uit 1948 stammende Helmondse watertoren, ontworpen door architect Johannes Kording, zijn evident. Het robuuste karakter en het bijzondere karkas zijn karakteristiek. Het gebouw heeft inwendig een oersterke en volumineuze betonconstructie. De route naar boven door de betonnen structuur is een bijna ongeëvenaarde ruimtelijke beleving. Het uitzicht vanaf de ruim 47 meter hoge top is adembenemend.

De gevels van baksteen zijn nagenoeg volledig gesloten. De ruimte in de toren is daardoor relatief donker. In het gebouw is het vloeroppervlak dat geschikt is voor commerciële of woontechnische doeleinden, beperkt van maat. Het gebied rondom de watertoren bestaat voor een groot gedeelte uit parkeerplaatsen en een supermarkt. Volgens het Centrumplan zal dit gebied in de toekomst worden doorontwikkeld en tot uitloper van het stadscentrum gaan behoren.

Het ontwerpconcept
Wij zijn van mening dat de watertoren letterlijk geconserveerd zou moeten worden als een waardevol object door er een druppelvormige glazen stolp overheen te plaatsen. Zo ontstaat er een nieuwe glazen toren die overdag zichzelf als een spiegelende eyecatcher zal tonen aan de stad. Maar ‘s avonds komt de watertoren tevoorschijn door uitgekiende verlichting.

Door toepassing van nieuwe slimme technieken voor geveldetaillering, materialisering en installaties, ontstaat een zeer duurzame en energiezuinige toren. Plaatselijk zullen atrium-vides ingericht worden als groene binnentuinen.

In het hart van het gebouw worden de bestaande trappen aangepast en aangevuld met glazen liften. Door in, rondom en boven de watertoren vloeroppervlakte toe te voegen, ontstaan veel extra vierkante meters, die voor veel doeleinden te gebruiken zijn. Het kan een woon- of werktoren worden, of een invulling krijgen voor educatie en vrijetijdsbesteding. Ook een combinatie van meerdere functies is voorstelbaar. Het lijkt ons belangrijk dat de nieuwe toren deels ook voor het publiek toegankelijk wordt. Door het gebouw openbaar te maken krijgt hij betekenis voor alle Helmonders!

Ontwerp: Hans Lortye en Bas Knapen - LXarchitecten (Helmond)
Fotomontage/visual: Carlo van Kuijck - Archisign (Helmond)


Dit nieuwsbericht is 1292 keer bekeken

X
X